De term Renure duikt steeds vaker op in het landbouwdebat. Het klinkt als een duurzame oplossing: stikstof terugwinnen uit mest en daarmee kunstmest vervangen. Maar hoe werkt Renure eigenlijk en is het wel zo’n groene doorbraak als wordt beweerd?
Wat is Renure?
Renure staat voor Recovered Nitrogen from Manure: teruggewonnen stikstof uit dierlijke mest. Door mest te bewerken worden organische stoffen en zouten gescheiden. Het idee is dat de overgebleven mineralen – vooral stikstof, kalium en fosfor – kunnen dienen als kunstmestvervanger. In theorie klinkt dat logisch. In de praktijk blijkt Renure echter een verzamelnaam voor een breed scala aan producten met sterk wisselende samenstelling en werking.
Hoe wordt Renure gemaakt?
De huidige mestbewerkingsmarkt kent twee hoofdroutes:
- Mestvergisting (mono en co‑vergisting)
- Mechanische mestscheiding
Beide technieken produceren een vloeibare fractie waarin stikstof en kalium achterblijft, en een vaste fractie waarin fosfor achterblijft. Maar de kwaliteit van die fracties hangt volledig af van:
- het type mest,
- eventuele co‑vergistingsmaterialen,
- de gekozen techniek,
- en zelfs het seizoen en het voer van de dieren.
Een constante productkwaliteit zoals bij kunstmest is daardoor vrijwel onmogelijk(!)
Energieverbruik: een graag vergeten probleem
Het verwerken van digestaat tot Renure kost veel energie. Zó veel, dat de netto energieopbrengst van biogas grotendeels weer wordt opgeslokt door de nabehandeling. De politieke wens om zowel groengas uit mest als grootschalige Renure‑productie te stimuleren, is technische amper mogelijk.
Chemische verschillen met kunstmest
Kunstmest bestaat uit anorganische, goed in water oplosbare mineralen die gewassen snel kunnen opnemen. Renure bevat daarentegen een mix van organisch en anorganisch gebonden mineralen. Organisch gebonden stikstof komt trager vrij en spoelt makkelijker uit, met risico’s voor waterkwaliteit en natuur. Voorts blijkt onder meer dat mest uit de gangbare bedrijfsvoering medicijn- en pesticide restanten bevatten die bij gebruik ongecontroleerd uitgereden worden.
Praktijkervaring: Groot Zevert Vergisting
Een groot Renure‑onderzoek bij Groot Zevert Vergisting in Beltrum, mede onder begeleiding van WUR, leverde geen direct toepasbaar eindproduct op.
Het geproduceerde stikstofsubstraat werkte onvoldoende en moest alsnog voor gebruik opgewerkt worden met grondstoffen uit de kunstmestindustrie. Dat dit gebeurde bij een van de meest geavanceerde installaties voor Renure productie van Nederland, is veelzeggend.
Conclusie: geen één‑op‑één vervanger
De verschillen tussen Renure en kunstmest zijn relatief groot en technisch gezien op dit moment niet te overbruggen. De EU heeft slechts een beperkte, voorwaardelijke toelating geformuleerd. Het idee dat Renure op korte termijn kunstmest volledig kan vervangen, is misleidend.
Voor Nederland geldt bovendien:
- de waterkwaliteit staat nu al onder druk,
- de handhaving op overbemesting is nu al problematisch,
- en er is geen productiecapaciteit voor grootschalige Renure‑productie.
Renure wordt vaak gepresenteerd als groene innovatie, maar de feiten laten een ander beeld zien. Voor onze stichting blijft het uitgangspunt helder: oplossingen moeten écht bijdragen aan een leefbaar, gezond en toekomstbestendig buitengebied, niet alleen op papier, maar vooral in de praktijk.